Κριτική στην ποιητική συλλογή, “Μαύρα κρίνα” της Χρύσας Νικολάκη. Γράφει ο Γεράσιμος Μοσχόπουλος
Η κα Χρύσα Νικολάκη κατάφερε να γράψει μια ξεχωριστή ποιητική συλλογή με τα “Μαύρα κρίνα”. Γιατί; Επειδή με την μέθοδο της αφαιρετικότητας και του συμβολισμού έχει γράψει ποιήματα υψηλών και πυκνών νοημάτων. Όλα τα ποιήματα έχουν ως κοινό παρονομαστή των ποιημάτων τον “κοντό” στίχο σε μήκος, αλλά το ανάστημά τους καθηλώνει τον αναγνώστη και σε συνδυασμό των πολλαπλών συμβόλων και των αντιθέσεων έχει καταφέρει να γράψει κάτι πολύ σημαντικό. Η θεματολογία ποικίλλει. Κυρίαρχα θέματα είναι η διαφορά του έρωτα από την αγάπη και το πένθος. Σε τι διαφέρει αλήθεια ο έρωτας από το βαθύ συναίσθημα της συντροφικότητας; Η ίδια η ποιήτρια μας το αναλύει με πολλαπλούς τρόπους για τις υποσχέσεις που δεν λαμβάνουν σάρκα και οστά και μένουν ανεκπλήρωτα, έπεα πτερόεντα όπως λέει σοφά η ίδια στο ποίημα “Διαθήκη”. Ας διαβάσουμε ένα απόσπασμα από το παραπάνω ποίημα:
...
Έπεα πτερόεντα!
Να τα ζητάτε όλα εγγράφως,
είπε η δικηγόρος
“Μα...”
“Δεν έχει μα, ούτε αλλά, γίνονται για τη δική σας διασφάλιση και...
για τους συνταξιδιώτες της ιστορίας
απολιθώματα αγάπης....ότι κάποτε υπήρξατε!”
Την ποιήτρια, όμως, την απασχολούνε και άλλα θέματα όπως η κακοποίηση των γυναικών. Θέμα τραγικά επίκαιρο στην εποχή μας. Μεταφέρω αυτούσιο ένα απόσπασμα από το “Καρφί”:
....
Αν μπορώ να φανώ χρήσιμος
σε κάτι μην διστάσεις
σε παρακαλώ, της είπε,
μα αυτή, γελώντας δυνατά,
πιο δυνατά από το καρφί
σαν πέφτει στο πάτωμα,
πιο δυνατά
κι απ’ τα γέλια των παιδιών της,
όταν έλειπε ο πατέρας τους,
τον έδιωξε και του είπε:
“Πάρε τα παιδιά
και σκούπισε τα αίματα,
το καρφί είναι ολόδικό μου,
δεν εξαργυρώνεται”.
Το καρφί συμβολίζει τα σύγχρονα μαρτύρια των γυναικών που υπομένουν από τους κακοποιητές/συντρόφους τους. Το κλείσιμο του ποιήματος είναι δραματικό γιατί η ηρωίδα/ μητέρα δεν επιλέγει να σωθεί εκείνη αλλά σώζει μόνο τα παιδιά της χάρις σε έναν από μηχανής Θεό/σωτήρα.
Σε αυτό το σημείο θέλω να αναφερθώ πως η ποιητική συλλογή, “Μαύρα κρίνα” έχουν πολλαπλές συμβολικές αναφορές στον Θεό ή στους Θεούς ως σύμβολα παντοδυναμίας. Μα η ίδια η ποιήτρια παραμένει σεμνή, όπως στο ποίημα “Μεταξύ Θεού και θανάτου”:
....
Γιατί βλέπεις ξέρω,
πίσω απ’ τα σύρματα
τα σύννεφα,
τα πουλιά,
τη γυναίκα με τα μαύρα,
τα κορακίσια στόματα
των αεροπλάνων,
Ζεις.
Κι όμως είμαι ακόμη εδώ,
λεκές από αίμα και κρασί,
Νεκροπερίστερο στην Άβυσσο.
Μεταξύ Θεού και θανάτου
Κάπου υπάρχω.
Πώς στέκεται η ποιήτρια απέναντι στο θάνατο των ανθρώπων που αγαπάει; Δίνοντας το στίγμα της για να ξεπερνάμε τις απώλειες των αγαπημένων μας προσώπων. Στο ποίημα “Αντί στεφάνου...” έχει αξία η αναφορά στο υποσέλιδο, όπου αναφέρεται η αγάπη σε μια φίλη της και τα λόγια της φίλης της: “Ό,τι αγαπάμε ζει μέσα μας”. Έλεγες...
Φυσικά από αυτήν την ποιητική συλλογή δεν λείπουν και αυτοαναφορικά ποιήματα σε σχέση με την ίδια την ποίηση. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ποίημα “Μικρός Χριστός”, όπου αναλύει τον ρόλο του ποιητή συμβολικά. Ας διαβάσουμε ένα μικρό απόσπασμα:
...
Κι είμαι τόσο μικρός,
για να σε σώσω κόσμε!
Ίσως,
αν μαζέψω πάνω μου
όλα τα νεκρά σώματα,
ζεστάνω την αγάπη,
πανοπλία στο μίσος αν γίνω,
λιώσω τον πόλεμο.
....
Φυσικά η ποιήτρια είναι και θεολόγος οπότε έχει αφιερώσει κάποια ποιήματα στα πάθη της μεγάλης εβδομάδας μέχρι και την Ανάσταση. Τα μαρτύρια στα ποιήματα είναι συμβολικά και στο ποίημα “Μεγάλη Παρασκευή” συμβολίζουν τον πόνο που περνάμε μέσα στην αγάπη. Χαρακτηριστικά η ίδια η κα Νικολάκη γράφει:
Μεγάλη Παρασκευή
και στα ζάρια παίζεται
η ζωή μου,
χωρίς εσένα
πέτρωσε η καρδιά,
ο νους σφραγίστηκε
σε μια σπηλιά
που μόνο εσύ
ξέρεις ν’ απασφαλίσεις.
....
Με πολύ ωραία διαλεγμένα λόγια καταδεικνύει το αδιέξοδο της απουσίας του άλλου στη σχέση και τι επίπτωση έχει όταν ο/η σύντροφος είναι μακριά μας. Θα μπορούσα να γράψω κι άλλο για τις αμφισημίες της ποιητικής συλλογής της κας Νικολάκη, αλλά είναι μια διαδικτυακή παρουσίαση και θα αρκεστώ κλείνοντας με τον παρακάτω επίλογο.
Η αίσθηση που μου άφησε η ποιητική συλλογή “Μαύρα Κρίνα”, η οποία κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Όμηρος, είναι σα να βρισκόμουν στην έρημο και ήθελα να πιω νερό και τα ποιήματα της κας Νικολάκη ήταν μια γάργαρη πηγή με γλυκόπιοτο ύδωρ! Η δύναμη της ποιητικής συλλογής κρύβεται στην δωρικότητα και στους πολλαπλούς συμβολισμούς, καθώς και στις αντιθέσεις. Συγχαρητήρια Χρύσα! Εύχομαι καλοτάξιδη!
Με πολλή εκτίμηση,
Γεράσιμος Μοσχόπουλος
Ποιητής,
Απόφοιτος τμήμα Πληροφορικής Πανεπιστημίου Πειραιώς.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου